Begin jaren '50 kocht een beginnende saxofonist in Groningen een plaatje van Charlie Parker. Het werd het begin van een levenslange liefde voor de jazz in het algemeen en de bebop in het bijzonder. Die saxofonist heette Jenne Meinema en binnenkort wordt hij zeventig. Morgen is er in De Klinker in Winschoten een 'concert met een gouden randje', vanwege zijn vijftigjarig jubileum. Een terugblik met collega-muzikanten: 'Jenne heeft me geleerd dat noten net letters zijn en dat een hele reeks rifjes wel een zin vormen, maar geen verhaal. En het gaat juist om dat verhaal.' Door Angelique van Os

" Het was 1959, Ik herinner me het nog goed. Als jochie van vijftien was ik stiekem muziekcafé Huize Maas ingeloodst op een avond dat de Groningse Jazz Sociëteit actief was. Die avond speelde er een combo met een gastsolist op altsaxofoon. Ik herkende zijn geluid. Ik had hem al eens eerder ontmoet en die mooie heldere toon, dat zachte zwoele en toch ook weer felle geluid, dat was me bijgebleven. Dat was Jenne", zegt pianist Rein de Graaff. "Jenne herkende mij nog van onze eerste ontmoeting en zei dat het misschien wel eens wat kon worden met mijn pianospel." Dat heeft De Graaf goed in zijn oren geknoopt, Jenne werd zijn grote voorbeeld en stimulator. "Toen Jenne mij voor het eerst opbelde om te vragen of ik met hem wilde spelen in Huize Maas was het voor mij alsof Sonny Rollins me dat vroeg." Meinema, twaalf jaar ouder dan De Graaf, leerde hem de fijne kneepjes van de jazz. Terwijl de toetsenist uitgroeide tot één van Nederlands beste jazzpianisten en de wereld rondreisde om met musici van naam en faam samen te spelen, bleef Jenne Meinema in Groningen. Hij is erg verknocht aan het Noorden. "Jenne had niet zo'n grote ambitie als ik. Ik wilde méér; naar Amerika, platen maken."
'Drum Doctor' Jan Groenink speelt ook al jaren samen met de saxofonist. In de jaren '60, toen Groenink nog nauwelijks wist wat jazz was, speelden ze regelmatig in naast elkaar gelegen etablissementen in Zuidlaren. Tegenwoordig spelen ze een aantal keren per jaar samen met Hans Dulfer en rock 'n' roller Lourens Leeuw. "Het jazzcircuit is een klein wereldje, dus vroeg of laat kom je elkaar toch tegen. Ik bewonder Jenne vooral vanwege zijn uithoudingsvermogen en enthousiasme. Hij is een man op leeftijd die nog de energie van een jong paard heeft en dat is heel bijzonder in dit vak, want het is slopend, zoveel spelen." Waar hij al die energie vandaan haalt is voor veel mensen een raadsel. Zijn levenspartner Hilde Klok houdt regelmatig haar hart vast: "Ik moet Jenne soms echt tot bedaren brengen, want anders gaat het fout. Of hij het nou leuk vindt of niet, hij is wel bijna zeventig en dan kun je nog zoveel energie hebben, je moet soms even tot rust komen. Hij draaft de hele dag door, slapen doet hij bijna niet." "Dat zijn gehoor achteruit gaat doet hem niks, hij wil alleen maar muziek maken. Ziek zijn, wat is dat? Hij zegt ijskoud dat er niets aan de hand is en staat gewoon met honderd procent inzet op het podium zijn publiek te vermaken, Hij heeft optredens gehad dat hij zo ziek was als een hond. Je zult hem ook nooit kwaad zien, want ook daar wil hij niets van weten." Dat Meinema zich niet zo makkelijk blootgeeft, maakt dat collega's hem soms mysterieus vinden. "Jenne is altijd open naar mensen toe, maar als mensen te dichtbij komen, dan doet hij de deur dicht", aldus Hilde Klok. Bij haar ligt dat anders: "Het duurt even voordat ik weet wat er in zijn hoofd omgaat, maar hij deelt het vroeg of laat wel met me. Zo was het overlijden van zijn moeder vorig jaar, een ingrijpende gebeurtenis, waar hij erg mee bezig is geweest. Hij durft zijn gevoelens niet goed bloot te geven, omdat hij zich er een beetje voor schaamt. Maar anderzijds kan hij dingen waar hij liever niet aan denkt makkelijk opzij zetten."
Lex Jasper, een goede vriend van Meinema, kent hem al meer dan dertig jaar. De pianist heeft twaalf jaar onafgebroken met hem samengewerkt. Ook Jasper kwam als jong ventje bij Meinema in de leer. "Jenne is een schat van een mens, waar ik - als hetero hoor - ontzettend veel van houd. Hij is er altijd voor me. Naast zijn muzikale kennis heeft hij mij ook opgevoed, zou je kunnen zeggen." Jasper denkt dat Meinema heimelijk bang is voor de dag dat hij geen saxofoon meer kan spelen: "Ik denk dat Jenne zichzelf nooit toestaat dat hij niet meer kan spelen. Ik denk dat de natuur dat zelf oplost, zoals dat bij Rosa King vorig jaar ook gebeurde. Haar overlijden was een klap voor de muziekwereld, maar hoe kan een muzikant nog waardiger sterven dan op het podium?" Meinema is iemand die houdt van sfeer en gezelschap, zo weet Jasper: "Hij is een jazzman in hart en nieren, maar hij is eigenlijk nooit een echte beroepsmuzikant geworden. Zijn drukke baan maakte dat on mogelijk, dat is een keuze die hij heeft gemaakt." Meinema voerde meer dan dertig jaar lang een 'dubbelleven', hij was in het dagelijks leven behalve muzikant onder meer directeur van de muziekschool in Groningen. Voor Hilde Klok is dat dubbelleven nooit echt een probleem geweest. "Ik had zelf een drukke baan, waardoor ik Jenne ook heb leren kennen. We leefden in een andere wereld, maar we waren beide wel geïnteresseerd in elkaars wereld en dat zorgde voor een blijvende spanning. Ik wist dat als ik met deze man wilde leven, ik mij vrij moest opstellen, hem zijn gang moest laten gaan. We gaan ieder ons eigen weg. Niks jaloezie of overspel, maar liefde en respect."
Volgens (oud)-leerling Joop van Dalen had Jenne een echte onderwijzer kunnen worden. "Hij heeft mij in de vijf jaar dat ik hem nu ken, zoveel muzikale bagage meegegeven, dat ik mijn persoonlijke muzikale dip heb overwonnen. Jenne heeft me geleerd dat noten net letters zijn en dat een hele reeks rifjes wel een zin vormen, maar geen verhaal. En het gaat juist om dat verhaal. In de muziek moet je tijdens je solo niet babbelen, maar praten, en dat heeft Jenne mij heel goed geleerd." Meinema is een docent met een enorme lading levenservaring en kennis, zo vinden zijn collega's en leerlingen. Groenink: "Het is oprechte kennis, gebaseerd op de praktijk. Dat leer je niet van iemand die op het conservatorium les geeft." Van Dalen: "Jenne beschouwt je ook als zijn gelijke. Misschien denkt hij er niet zo over, maar zo gaat hij wel met je om. Hij heeft er veel plezier van, hij kan soms erg trots zijn. Dat geeft me het gevoel dat hij familie is."
In de vijftig jaar dat Meinema muziek maakt is de muziekwereld ingrijpend veranderd, maar Meinema's muzikaliteit is onveranderd gebleven, zo vindt Rein de Graaf: "Jazz bestaat nog wel, maar maakt geen onderdeel meer uit van onze maatschappij zoals dat in de jaren '40, '50 en '60 het geval was. Jenne speelt nu nog steeds de muziek waarmee hij is opgegroeid, alleen staat hij er nu boven, hij beheerst het beter. Hij speelt genoeg andere stijlen, hij is een allrounder, maar hij keert altijd weer terug naar zijn roots: de bebop." Naar dat eerste plaatje dus, dat hij als middelbare scholier aanschafte.


NDC Informatieservice © 2000 NDC Elektronische Media B.V.
Onder voorbehoud van alle rechten die berusten bij uitgever en/of auteur.
Uitgave: Nieuwsblad van het Noorden
Datum: 27-04-2001

Lees ook dit interview uit 2002 met Jenne door John Vaneman van Muziekcafé Winsum.

En bekijk de fotoreportage van het feestelijke optreden tgv zijn 75-ste verjaardag.